W piątek 14.10.2022 odbyły się w ramach „Dni otwartych Centrum Herdera UG” dwa wydarzenia pod wspólnym tytułem „Sztuka gdańska oraz niemieckie wątki w prozie Stefana Chwina”:

  • 17.00-18.15 dr Anna Kowalewska-Mróz przeprowadziła wykład z konserwatorium pt.: „Gdańskie malarstwo i rzeźba w prozie Stefana Chwina. Inspiracja do ponownej lektury”

Na  wirtualnym spacerze drogą slajdów i fragmentów utworów pisarza zatrzymaliśmy się nad fragmentami prozy dotyczącymi „Sądu Ostatecznego” Hansa Memlinga oraz sztuki sakralnej archikatedry w Oliwie. Przyjrzeliśmy się, jak Chwin opisuje sztukę gdańską i zastanowiliśmy się w jaki sposób wprowadzenie jej do utworów literackich wzmacnia ich wymowę.

Anna Kowalewska-Mróz uzyskała doktorat na podstawie rozprawy „Gdańskie malarstwo, grafika oraz rzeźba w prozie Güntera Grassa i Stefana Chwina. Studium porównawcze”. Jest ona pracownikiem Centrum Herdera UG, lektorką języka niemieckiego na kursach Centrum Herderaoraz przewodniczką w języku niemieckim po Trójmieście.

  • 18.30-19.30 odbyło się natomiast moderowane spotkanie z pisarzem pt.: „Niemieckie wątki w prozie Stefana Chwina”

Już w pierwszych utworach Stefana Chwina, które wzbudziły duże zainteresowanie czytelników: „Krótkiej historii pewnego żartu” (1991) oraz „Hanemannie” (1995), na różne sposoby powracał temat Niemca oraz poniemieckości w Gdańsku powojennym. Bohaterowie tej prozy próbowali określić swój stosunek do antyniemieckich stereotypów i uprzedzeń. Na tym dialog pisarza z kulturą niemiecką w jego twórczości jednak się nie skończył. W późniejszych jego utworach prozatorskich znajdujemy ślady zainteresowania niemieckimi malarzami, jak na przykład Casparem Davidem Friedrichem. Poza tym w 2005 roku pisarz wydał w Niemczech tom esejów „Stätten des Erinnerns. Gedächtnisbilder aus Mitteleuropa”, poświęconych doświadczeniu środkowoeuropejskiemu w literaturze. Eseje te powstały na podstawie wykładów, jakie profesor wygłosił na Uniwersytecie w Dreźnie. W 2015 roku Chwin wydał niemiecką, nieco zmienioną wersję swoich dzienników „Ein deutsches Tagebuch”. Zainteresowanie krajem naszego sąsiada towarzyszy mu więc wciąż na nowo, a w jaki sposób się ono przejawia oraz jaki ma charakter – na ten temat prowadziliśmy właśnie naszą rozmowę.

1.10.2022 gościliśmy w Centrum Herdera UG w ramach naszych dni otwartych Reinharda Albersa – historyka i fotoreportera, który opowiedział nam, jak zmieniał się Gdańsk od 1975 roku po dzień dzisiejszy. Pokaz powstał na podstawie zdjęć i slajdów, które robił w Gdańsku od czasu swojej pierwszej wizyty właśnie w połowie lat 70-tych. W trakcie jego niezliczonych podróży po Polsce powstało ponad 40 000 zdjęć. Stanowią one podstawę dla sześciu różnych wykładów/prezentacji.
Zdjęcia Reinharda Albersa pokazują, jak zmieniało się miasto przez ten czas. Dzięki nim można przypomnieć sobie ulotne szczegóły, rzeczy, które należały kiedyś do codziennej rzeczywistości, a potem bezpowrotnie i niepostrzeżenie z niej zniknęły, jak na przykład punkty naprawy pończoch czy saturatory. Zatrzymany na jego zdjęciach Gdańsk wyzwala różne emocje – u jednego rozbawienie, u innych sentyment, ale najważniejsze jest to, że znajdziemy na nich miasto w procesie ciągłej przemiany, której nie zauważamy, jeżeli doświadczamy je codziennie.
Reinhard Albers – historyk i fotoreporter urodził się w Kilonii w 1955 roku. Ważnym elementem jego studiów historycznych była historia Polski. Dlatego też właśnie Polska stała się tematem wielu prezentacji i reportaży w jego późniejszej pracy jako dziennikarza podróżniczego.

Zaraz po pokazie slajdów połączonym z wykładem odbył się spacer fotograficzny/warsztat w języku niemieckim prowadzony przez Reinharda Albersa. Poprzedzony był on krótkim wprowadzeniem technicznym, na co należy zwrócić uwagę przy obsłudze aparatu fotograficznego czy komórki przy robieniu zdjęć. Drugim zasygnalizowanym tematem była kreatywna kompozycja zdjęć. Zaraz potem udaliśmy się do centrum miasta – na Długi Targ, żeby wypróbować nasze umiejętności i skorzystać z wskazówek fotografa, który z dużą atencją komentował nasze zdjęcia, sugerował poprawki i chwalił nasze postępy.

W piątek 30.09.2022 r. odbyły się w u nas w ramach organizowanych przez nas „Dni otwartych w Centrum Herdera UG” dwa warsztaty językowe pod wspólnym tytułem „Kultura języka i zjawiska kulturowe w języku”.
Mieliśmy wielką przyjemność gościć u nas Brigitte Schniggenfittig tłumaczkę ustną i pisemną, która od 1985 roku uczy języka niemieckiego i polskiego na Uniwersytecie Marcina Lutra w Halle-Wittenberdze. Ostatnio wydała ona książkę dla dzieci „Wer denkt sich die Wörter aus?”, gdzie zajmuje się językiem jako zjawiskiem kulturowym. Żeby przybliżyć uczestnikom temat zaprezentowała ona fragmenty swojej książki i poprowadziła warsztaty, na których wypróbowaliśmy przygotowane przez autorkę gry językowe dotyczące m.in. gramatyki, znaczenia słów, synonimii i polisemii.
Drugi warsztat poprowadził Zbigniew Zembrzuski, kierownik Centrum Herdera UG na temat typowych błędów Polaków w czasie nauki języka niemieckiego, takich jak powszechnie mylonych lub nieprawidłowo używanych terminów, błędów błędów w użyciu artykułów, czy błędów w negacji.